Ảnh: Soundofhope

“Dịch kinh” nói: “Thiên địa tiết nhi tứ thì thành, tiết dĩ chế độ, bất thương tài, bất hại dân”. Ý tứ là việc xây dựng các chế độ tiết kiệm chi tiêu có thể làm giảm áp lực tài chính, không quấy rầy cuộc sống của người dân. Coi trọng tiết kiệm, hạn chế xa hoa, luôn là một mỹ đức truyền thống của dân tộc Trung Hoa.

Nhà Thanh cho đến khi Càn Long chấp chính đã xuất hiện xu thế suy sụp, đến thời kỳ hoàng đế Gia Khánh, triều Thanh đã bắt đầu đi về phía suy sụp. Càn Long lúc về già thì rất phô trương lãng phí, khiến cho quốc khố thiếu hụt, may mà còn có Hòa Thân, hoàng đế Gia Khánh sau khi ban cho ông ta cái chết thì đã lấy được một lượng tiền lớn, giúp cho triều Thanh vượt qua được khó khăn.

Nhưng đến người kế vị là hoàng đế Đạo Quang thì không có được vận khí tốt như là người cha Gia Khánh của mình. Dưới tình huống này, hoàng đế Đạo Quang lập chí tiết kiệm để khôi phục lại uy nghiêm của tổ tiên, nhưng ông cũng không làm được gì nhiều.

Vị Hoàng đế tiết kiệm nhất trong lịch sử tại vị 30 năm, quần áo rách lại vá
Hoàng đế Đạo Quang (Ảnh: Soundofhope)

Vào thời Càn Long, mỗi năm tài chính nhà Thanh thu nhập đều là khoảng 8.000 vạn lượng bạc trắng, nhưng trong năm Đạo Quang, bởi vì nạn thuốc phiện, nên một lượng lớn bạc đã chảy về phương Tây, vì vậy thu nhập tài chính giảm đột ngột xuống còn có 2.000 vạn lượng.

Hoàng đế Đạo Quang đã bắt đầu đề xướng biện pháp tiết kiệm, hy vọng có thể cứu vãn tình trạng quốc gia. Vì vậy ông từ lúc vào triều là bắt đầu quy định luật lệ, đầu tiên là quan viên lục phẩm của triều đình trở xuống, không được mặc áo tơ lụa, tất cả đều phải mặc quần áo bằng vải dệt.

Đạo Quang còn lấy thân làm gương, trong 30 năm tại vị chưa từng mặc qua áo bào mới, áo rách lại được vá lại, có thể nói ông là vị hoàng đế tiết kiệm nhất trong lịch sử. Còn về phương diện ăn uống, Đạo Quang đã thay đổi thói xa xỉ thời Càn Long, ra lệnh bữa ăn của vua chỉ làm 4 mâm, và không để ý đến vấn đề chay hay mặn.

Hoàng tộc nhà Thanh là một gia tộc đặc biệt coi trọng vấn đề cúng tế, mỗi năm đều phải tổ chức lễ long trọng để lễ tế tổ tiên. Mà cho dù là nghi thức trọng đại, Đạo Quang cũng tiết kiệm mà giản lược đi, để giảm thiểu chi tiêu, ông cố gắng không ngồi xe xa hoa.

Nhưng năm 1842 bùng phát chiến tranh nha phiến (thuốc phiện), triều Thanh trước thuyền kiên cố có đại bác lợi hại của quân Anh cũng không dám tấn công, đành phải ký kết “Hiệp ước Nam Kinh”, cắt đất cầu hòa, cũng bồi thường 21 triệu đồng bạc. Vì sao Đạo Quang tiết kiệm như vậy cũng không thể giúp Đại Thanh trở lại như ngày trước?

Chúng ta quan sát một vài hiện tượng là có thể hiểu ra, lúc Đạo Quang vào triều, nhìn thấy các đại thần mặc lễ phục mới thì vô cùng tức giận, có lần ông thấy một vị tuần phủ địa phương mặc trường bào rách nát đến yết kiến, thì lại rất cao hứng, cũng ra sức khen ngợi.

Vị Hoàng đế tiết kiệm nhất trong lịch sử tại vị 30 năm, quần áo rách lại vá
Ký hiệp ước Nam kinh ( Ảnh: Soundofhope)

Sau khi các đại thần biết được chuyện này thì nhao nhao bắt chước theo, cứ như vậy, văn võ bá quan cả triều quần áo rách rưới mà lên điện. Nhưng trên thực tế, những đại thần này ngoài mặt thì tiết kiệm, nhưng một khi khuất mắt hoàng đế thì cái gì tham được vẫn cứ tham, cái gì ăn được vẫn cứ ăn.

Kỳ thực, từ những hành vi này của hoàng đế Đạo Quang chúng ta có thể thấy được, ông đã rất nỗ lực đối với con tàu đổ nát của nhà Thanh, tuy nhiên lúc này triều đình đã quá thối nát, quân đội lạc hậu, nổi loạn khắp nơi, tai họa dồn dập. Cho nên bại vong đã là điều tất yếu, và hoàng đế Đạo Quang có thể gọi là “Thủ thành chi quân” (vị vua giữ vững thành tựu của người đi trước).

Từ kinh nghiệm của hoàng đế Đạo Quang, có thể nói tiết kiệm là đúng, nhưng nó phải có các quy tắc và quy định phù hợp thì mới có hiệu quả. Dẫu sao, sức ảnh hưởng của một người dù lớn đến đâu thì so với cả quốc gia vẫn là không đáng kể.

Tiểu Phàm biên dịch
Theo: Lý Tĩnh Nhu – Soundofhope

Xem thêm



Dự án xem nhiều:

Có thể bạn sẽ quan tâm: