Trương Phi giỏi thư pháp và hội họa – Trương Phi trên màn ảnh

Trương Phi tự là Ích Đức hay thường được gọi là Dực Đức, người Trác Quận (nay là Trác Châu địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc). Ông sinh trưởng trong một gia đình giàu có, làm nghề bán rượu, thân hình to lớn, dung mạo oai phong, được học hành cả võ nghệ lẫn sách vở.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung mô tả về Trương Phi: “Tiếng vang như sấm, chạy nhanh như ngựa, râu cọp hàm én, đầu beo mắt lồi, lấy thủ cấp tướng giặc trong muôn quân như lấy đồ trong túi…”. Do ảnh hưởng lớn của cuốn tiểu thuyết này, người đời sau thường nghĩ Trương Phi có khuôn mặt dữ tợn và râu rậm.

Lúc Lưu Diên đăng bảng mộ quân, Huyền Đức cũng đã hai mươi tám tuổi. Ông nhìn thấy thông báo danh sách hôm đó và thở dài. Sau đó, có một người nghiêm khắc hỏi: “Đại trượng phu không ra sức vì quốc gia, cớ sao thở dài?”. Huyền Đức quay lại nhìn người: Người cao tám thước, đầu báo mắt trừng, râu hùm hàm én, giọng nói như sấm, khí thế tựa ngựa phi”.

Hai câu này trong Tam Quốc Diễn Nghĩa mô tả lúc Trương Phi gặp Lưu Bị, đây là lần đầu tiên Trương Phi xuất hiện trước độc giả. Nhiều người nghĩ Trương Phi tính tình hung bạo, làm việc bốc đồng nhưng thực tế không phải vậy.

Trương Phi khí chất mãnh tướng, giọng nói như sấm vang, khí phách hiên ngang

Nói về Trương Phi, trong câu đầu tiên là đề cập đến giọng nói với vẻ nghiêm khắc chứ chưa miêu tả vóc dáng của ông. Câu thứ hai miêu tả sinh động khí chất mãnh tướng của ông: nhanh nhẹn, mạnh mẽ như hổ báo, giọng nói như tiếng sấm vang dội trên không trung, khí thế như tuấn mã dũng mãnh chạy như bay, sự miêu tả sinh động khiến độc giả cảm thấy như đang nhìn thấy con người thực sự.

Như vậy có một sự tương phản nổi bật với sự điềm tĩnh và ôn hòa của Lưu Bị, có thể nói một tĩnh một động, một cương một nhu, kết hợp cương nhu trở thành sự kết hợp hoàn mỹ. Chính giọng nói này, một mình đứng trước cầu Trường Bản ở Đương Dương, ba tiếng vang như sấm đã làm khiếp sợ hàng trăm ngàn binh sĩ của Tào Tháo. Vì nên, Trương Phi nhanh nhẹn, dũng mãnh, khí phách hiên ngang như thần uy, tuyệt đối không phải là một kẻ lỗ mãng hữu dũng vô mưu.

Trương Phi và Quan Vũ trên màn ảnh
Trương Phi và Quan Vũ trên màn ảnh

Đại trượng phu không dốc sức vì quốc gia, cớ sao thở dài?”. Nếu là một người lỗ mãng thì làm sao lại có được kiến giải như vậy, thốt ra lời hùng tâm tráng trí, không chút che đậy, nói thẳng vào vấn đề trọng tâm. Có thể thấy khi miêu tả Trương Phi, điều đầu tiên người ta nghĩ đến chính là đại nghĩa của một trang nam tử đối với quốc gia đang gặp nạn, vì nghĩa không từ. Vội vàng tìm cách đóng góp cho đất nước, sao lại thở dài?

Vì vậy, chúng ta có thể thấy rõ Trương Phi tính tình nhanh nhẹn, thẳng thắn, dũng mãnh, chính trực, tuy có khuyết điểm là có xu hướng thô lỗ với người khác sau khi uống rượu, nhưng tính chính trực, quyết đoán chính là đặc điểm chủ yếu.

Vì vậy, ông đã tức giận đánh quan đốc bưu tham nhũng, trừng trị cái ác và bảo vệ người dân; Trương Phi còn là con người hào hiệp: thả Nghiêm Nhan khi vào Tây Xuyên, thiện đãi lão tướng Hoàng Trung, và đồng thời cũng thể hiện sự quyết liệt, dũng cảm và mưu lược.

Nếu như Lưu Bị nổi bật về lòng nhân từ thì Trương Phi lại nổi bật về nghĩa khí ngay thẳng, chính trực không nể tình riêng.

Vì vậy, ở chương 70, tác giả đã đánh giá một cách khái quát về Trương Phi qua lời kể của Gia Cát Lượng: “Khổng Minh cười nói: ‘Chủ Công và Dực Đức đã là huynh đệ bấy lâu nay, nhưng vẫn không hiểu con người ông ấy sao. Dực Đức từ trước đến nay cương cường, nhưng trước khi vào Tây Xuyên thì đã thả Nghiêm Nhan, một kẻ dũng phu thì không làm được như vậy”.

Trương Phi trượng nghĩa, hào phóng

Trương Phi vì để thảo tặc an dân nên đã không ngần ngại quyên góp tiền bạc của cải cá nhân, trái ngược với những kẻ gian vì lợi mà quên nghĩa. Lưu Bị, Trương Phi và Quan Vũ là ba huynh đệ hợp nhất, họ tuy thân phận bất đồng, chức trách có khác, nhưng cùng chung chí hướng cao xa, sở trường của người này bù đắp cho sở đoản của người kia, và hình thành mối quan hệ quân thần hợp tác và bổ trợ lẫn nhau, và mỗi diễn dịch ra các nội hàm cụ thể khác nhau của chữ “nghĩa”.

“Nghĩa khí ngút trời” không chỉ là đánh giá về Quan Vũ, mà cũng là đánh giá về Lưu Bị và Trương Phi. Ba người họ là ‘tam vị nhất thể’ (tuy ba mà một). Ba người cùng nhau “Diễn” “Nghĩa”, cũng chính là thiên mệnh của họ.

Trương Phi viết chữ rất đẹp và giỏi hội họa, ông có sở trường vẽ tranh mỹ nhân

Mặc dù ông sinh trưởng trong một gia đình giàu có, làm nghề bán rượu, thân hình to lớn, dung mạo oai phong, nhưng được học hành cả võ nghệ lẫn sách vở, ông cũng viết chữ rất đẹp và là một họa sĩ, ông có sở trường vẽ tranh mỹ nhân.

Lịch sử cũng ghi chép rằng Trương Phi là một nhà thư pháp giỏi, một vị tướng quân văn võ song toàn. Ngô Tuấn, một nhà thơ đời nhà Nguyên viết bài thơ “Trương Dực Đức từ”, trong đó có viết: “Văn võ thú tuy biệt, cổ nhân thường hữu dư, hoành mâu tư uyển lực, Do Tượng khủng nan như”  có nghĩa văn võ là hai chuyện khác nhau, nhưng người xưa (Trương Phi) giỏi cả hai điều ấy. Cầm ngang ngọn mâu nghĩ sức mạnh, Chung Do – Hoàng Tượng (hai nhà thư pháp nổi tiếng thời Tam quốc) cũng không được như vậy.

Trong cuốn “Đan Diên Tổng Lục” thời nhà Minh ghi lại rằng: “Phù Lăng có Trương Phi dùng binh khí khắc chữ. Văn tự vô cùng tinh tế, nét vẽ như bay lượn.

Về tính cách, Tam Quốc Chí và một vài tư liệu chính sử ghi lại rằng Trương Phi “chuyện nhỏ thô lỗ, trong thô có tinh, đại sự có kế, mưu lược hơn người”. Nói chung, Trương Phi là một người mạnh mẽ, cương quyết, nổi bật với tính quyết liệt, chính trực. Đã góp phần giúp Lưu Bị đặt nền móng cho Thục Hán sau này.

Nguyệt Hòa tổng hợp

Xem thêm



Dự án xem nhiều:

Có thể bạn sẽ quan tâm: