Ảnh: Sohu

Có người cho rằng, nhiều câu cổ xưa không những khá hợp lý mà đôi khi còn được đưa ra làm khuôn mẫu. Điều này đúng, có rất nhiều câu nói phổ biến và những câu nói cũ dường như là một bộ hoàn chỉnh. Một số câu nói thông thường chứa đựng nhiều khía cạnh ý nghĩa và chân lý.

Vì vậy, câu nói cổ xưa “Có ba điều không ăn, ba điều không uống, ba điều không nói về và ba điều không làm.” Nó có nghĩa là gì ? Bao gồm những hàm ý gì? Vấn đề ở đây là gì?

3 cơm không ăn

Cái gọi là “3 cơm không ăn” là chỉ không ăn cơm nhàn, cơm nhão, cơm thừa. Không ăn cơm nhàn (còn được gọi là ăn cơm không phải do chính bản thân tự làm ra) là chủ yếu dùng để chỉ hai loại người ở nông thôn, một là chỉ người nhàn rỗi lười biếng, hai là chỉ người mất sức lao động. Thanh niên bình thường ở độ tuổi trai tráng tuyệt đối không ăn cơm nhàn.

Cơm nhão ở đây là nói về người mềm yếu, không có sức lực, sống không có chí hướng và mục tiêu phấn đấu. Là đàn ông, cần phải dựa vào chính sức lực của bản thân mà vươn lên, sống có chí hướng và mục tiêu, càng không thể dựa vào phụ nữ để sống. Một người ăn cơm nhão sẽ vĩnh viễn không được người khác tôn trọng, suốt đời bị coi thường.

Thức ăn thừa là chỉ người vô dụng, không làm nên điều gì trong cuộc sống. Người mất đi nhân phẩm sẽ không được người khác tôn trọng.

3 rượu không uống

Cái gọi là “ba không uống rượu” dùng để chỉ không uống rượu muộn, rượu vội, rượu liều. Việc uống rượu nhàm chán một mình là điều cấm kỵ nhất, bởi uống rượu nhàm chán một mình không chỉ khiến thân tâm tổn thương, mà còn “mượn nỗi buồn của mình mà gieo thêm sầu”.

Rượu thường dùng để nếm, uống từ từ, uống quá nhanh chắc chắn sẽ gây hại cho sức khỏe. Và rượu chè dẫn đến liều mạng đánh nhau là điều cấm kỵ, hầu hết các nhân vật “anh hùng” trên bàn rượu, những kẻ tranh giành tửu cũ, hoặc tự gây thương tích cho bản thân, hoặc uống quá chén gây sự, hơn nữa còn có thể xảy ra vấn đề do nó gây ra. Nhiều tai nạn và hậu quả nghiêm trọng hơn sẽ xảy ra.

Khi son trẻ, không tiền, không quyền thế, nên đôi khi vì công chuyện làm ăn, vì gây dựng mối quan hệ có những lúc không thể không uống những chén rượu không mong muốn, thậm chí còn phải nghe những lời không đáng nghe. Nhưng năm tháng qua đi, thế thời cũng khác, chúng ta bất luận thế nào cũng không nên uống những loại rượu như này.

3 lời không nói

Cái gọi là “có ba điều không nên nói” là nói không nên lời ác độc, lời nói vô nghĩa, lời nói hại người. Làm người, phải chú ý đến đạo đức, nhất là khi ăn nói phải giữ “đạo lý miệng”, cái gì trái đạo lý, ngay cả những lời chửi thề cũng không được nói ra, nếu không ít nhất sẽ khiến dư luận phẫn nộ.

Người xưa có câu “đánh người không tát vào mặt, vạch người không vạch trần khuyết điểm”, việc vạch trần khuyết điểm của con người khi nói ra, không biết xấu hổ, không chịu bước xuống là một hành vi vô cùng không phù hợp.

Làm người, ai ai cũng có khuyết điểm, ai ai cũng khó tránh khỏi đôi lần mắc lỗi. Những lỗi lầm hay khuyết điểm ấy, dẫu lớn nhỏ thế nào, cũng cần được cảm thông và dung thứ.

Bởi vậy, khi nói chuyện cần phải tinh tế, không nên lấy “lòng dạ ngay thẳng” làm cái cớ để không còn giữ mồm giữ miệng. Dù là người thẳng thắn thật thà, cũng không nên bóc trần khuyết điểm của người khác. Trong bất kể trường hợp nào, nói chuyện mà không để tâm đến cảm xúc của đối phương sẽ rất dễ khiến người ta bị dồn vào chân tường mà không có đường lui.

Thay vì nói những lời không có giá trị, nói lời vô ích, chi bằng nói lời chuẩn mực; thay vì nói nhiều mà vô nghĩa, chi bằng nói ít mà trúng vào trọng tâm.

Nói lời tổn thương người khác, khiến người ta buồn, đó là biểu hiện của phẩm chất thấp kém, bạn phải hiểu chân lý “lời ác hại người, lạnh sáu tháng ròng”.

3 việc không nên làm

Cái gọi là “có ba việc không nên làm” nghĩa là không nên tự rước phiền não; không thay đổi người khác; không ham chiếm tiện nghi. Nên chú ý hướng thiện, không nên làm điều gì trái với lương tâm, nếu không sẽ bị lương tâm lên án. Còn làm hại người khác thì càng không thể chấp nhận được, nếu không sẽ phạm pháp, thậm chí là phạm tội.

Những chuyện tự rước phiền não

Không nên so sánh bản thân với người khác. Có câu nói rằng: “So sánh với người, tự mình tức chết”, so đi so lại, bản thân cuối cùng được gì đây?

Nếu như thật sự phải so sánh, thì hãy nhìn lại chính bản thân mình, đối chiếu với ngày hôm qua, thì bản thân của hôm nay có vui vẻ hơn không, hạnh phúc hơn không? Nếu câu trả lời là không, đó mới chính là điều cần phải so sánh.

Những chuyện thay đổi người khác

Mỗi người đều có thói quen và cách sống của riêng mình, không có điều gì đúng sai tuyệt đối, cũng không có ai là toàn diện cả.

Thay vì thay đổi người khác, chi bằng thay đổi chính mình. Thật ra, bản thân bạn mới chính là người cần thay đổi để luôn hoàn thiện hơn.

Thay vì chỉ trích người khác, giận dỗi người khác, đòi hỏi người khác phải thay đổi theo mong muốn của ta, chi bằng hãy chung sống hòa thuận, dĩ hoà vi quý, mọi mâu thuẫn lớn nhỏ đều không để trong tâm.

Vạn sự vạn vật bởi có cao có thấp, có lớn có nhỏ, có đen có trắng, có xấu có đẹp, mới tạo nên sắc màu của cuộc sống. Chấp nhận người khác, cũng là chấp nhận sự phong phú của đất trời, đồng thời còn giúp nội tâm an hoà tĩnh lặng hơn.

Những chuyện ham chiếm tiện nghi

Nói đến lợi ích, có những thứ rất bề mặt, ai ai cũng nhìn thấy được. Nhưng lại có những thứ rất ẩn hình, tưởng là “phúc” đấy, thực ra lại là hoạ, tưởng là “lợi” đấy, thực ra lại thiệt thòi nhiều hơn.

Bởi vậy, chỉ có người dại mới ham chiếm tiện nghi, tranh tranh đấu đấu, tìm cách vơ lợi ích về mình. Họ tưởng rằng đó là khôn ngoan, nhưng cuối cùng lại khiến bản thân phải chịu thiệt nhiều hơn.

Ngược lại, người khôn sẽ không vì cái lợi trước mắt mà chiếm đoạt tiện nghi bất chính. Họ hiểu rõ đạo lý nhân quả, muốn được thì phải biết phó xuất, trên đời không có “của Trời cho”. Vậy nên, họ sẵn sàng chịu thiệt, nhường một bước để thấy biển rộng trời cao. Kỳ thực, chịu thiệt chính là phúc, có những lúc chịu thiệt mới có thể nhận được phúc báo sau này. Nói đi nói lại, cũng chính là: Muốn nhận được hồi báo, thì phải học cách cho đi.

Tuy có vẻ là những việc nhỏ như ăn, uống, nói và làm nhưng nội dung và sự thật ẩn chứa trong câu nói cổ xưa này lại vô cùng sâu sắc. Bạn nghĩ thế nào hãy vui lòng để lại cho chúng tôi lời nhắn.

Từ Thanh biên dịch
Theo Sohu

Xem thêm



Dự án xem nhiều:

Có thể bạn sẽ quan tâm: