Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân là câu người xưa thường dùng để chỉ người có trí tuệ sẽ không bao giờ khoe khoang tài năng mà thông thường hay ẩn mình khiến người khác khó nhận ra.

Nguồn gốc của câu nói “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân”

Câu nói “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân” ngoài ý nghĩa là những người có địa vị, có thân phận đặc biệt thường không để lộ ra ngoài hay những cao thủ đích thực sẽ không tùy tiện khoe khoang bản lĩnh trước mặt người khác.

Có một điển cố liên quan đến câu nói “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân” như sau:

Thời xuân thu chiến quốc có một cậu thanh niên tên là Ôn Như Xuân, gia cảnh giàu có, từ nhỏ đã rất thích âm nhạc, đặc biệt là thích chơi đàn, thậm chí còn có thể sáng tác ca khúc. Vì có tài nghệ nên Ôn Như Xuân thường xuyên khoe khoang tài năng của mình trước mặt người khác.

Trong một lần đi du ngoạn Sơn Tây, Ôn Như Xuân cưỡi ngựa qua một ngôi miếu thì nhìn thấy một vị đạo sĩ đang ngồi tĩnh tọa. Bên cạnh vị đạo sĩ có một chiếc túi màu xám, nhìn kỹ sẽ thấy một góc của cây đàn cổ lộ ra bên ngoài miệng túi.

Như Xuân thầm nghĩ: “Lão đạo sĩ này cũng biết chơi đàn sao?” Sau đó anh đến gần rồi hỏi: “Xin hỏi ngài biết chơi đàn chứ?”

Đạo sĩ nghe thấy thì mở mắt khiêm tốn trả lời: “Cũng biết đôi chút! Tôi đang định tìm cao nhân bái sư học đàn.”

Như Xuân nghe vậy trong lòng liền cao hứng, muốn thể hiện sự tài giỏi của mình cho vị đạo sĩ xem, anh ta nói: “Thế thì để tôi đàn cho ông xem.”

Đạo sĩ nghe vậy thì lấy cây đàn trong túi đưa cho Ôn Như Xuân. Anh ta nhận lấy đàn rồi ngồi xuống đất bắt đầu gảy. Mới đầu anh tùy hứng gảy một bài, nghe xong vị đạo sĩ chẳng nói gì chỉ mỉm cười. Thấy vậy Như Xuân cảm thấy không vui bèn đem hết tài nghệ của mình ra chơi một bài khác, nghe xong vị đạo sĩ cũng vẫn nét mặt ấy không nói một lời. Lúc này anh ta nổi giận nói: “Sao ông không nói gì, có phải tôi đàn không hay?”

Đạo sĩ trả lời: “Cậu đàn nghe cũng được, nhưng không phải là người mà tôi muốn bái làm thầy.”

Nghe vậy Ôn Như Xuân vừa bực tức vừa mất kiên nhẫn nói: “Ông chơi đàn giỏi vậy thì hãy chơi một bài để tôi mở rộng tầm mắt xem nào!”

Vị đạo sĩ từ tốn, chẳng nói chẳng rằng cầm lấy cây đàn cổ vuốt nhẹ vài cái rồi bắt đầu gảy. Tiếng đàn vang lên, âm thanh như nước chảy róc rách, như gió chiều hiu hiu, đàn chim cũng từ đâu bay đến đậu trên cành cây cổ thụ gần miếu. Còn Ôn Như Xuân thì nghe tiếng đàn, trong lòng ngất ngây say đắm quên luôn cả cơn nóng giận của mình.

Tiếng đàn đã ngưng nhưng Ôn Như Xuân vẫn còn thẫn thờ, gương mặt biểu hiện sự lưu luyến như muốn được nghe tiếp. Một lúc sau anh ta bừng tỉnh biết rằng bản thân đã gặp được cao nhân, lập tức quỳ xuống trước mặt vị đạo sĩ xin làm đệ tử.

Chan-nhan-bat-lo-tuong-lo-tuong-bat-chan-nhan-Nguon-goc-cua-cau-noi-1

Quảng cáo

Người tu luyện trong đạo gia khi đắc đạo thường xưng là chân nhân, vậy nên người xưa căn cứ từ điển cố trên đúc kết ra câu “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân”.

Trong “Tam quốc diễn nghĩa” cũng có một nhân vật tương ứng với câu nói này.

Tử Kính tiên sinh từng nói với Lưu Bị rằng: “Ngọa Long, Phượng Sồ có một trong hai người thì đủ để trấn an thiên hạ”. Qua câu nói ấy có thể thấy tài năng của Phượng Sồ (tức Bàng Thống) không thua kém gì Ngọa Long (tức Khổng Minh), Nếu Khổng Minh là rồng thì ông là phượng.

Vì để thử lòng Lưu Bị nên Phượng Sồ sau khi đến Kinh Châu liền che dấu danh tính của mình, lấy tên là Long Quảng rồi đăng ký tham gia kỳ tuyển chọn người tài. Lưu Bị sau khi xem qua một lượt các bài luận thì thấy bài của người có tên Long Quảng là hay nhất vì thế sai người gọi Long Quảng vào gặp. Nhưng khi nhìn thấy dáng vẻ xấu xí của Long Quảng thì ông tỏ vẻ vô cùng ngạc nhiên và có chút nghi ngờ, thế là quay sang hỏi nhỏ Công Hựu: “Bài luận này có đúng là do hắn viết không?”

Công Hựu trả lời: “ Dạ đúng”.

Hiểu ý Lưu Bị, Công Hựu liền nói thêm: “Thưa chủ công, Long Quảng tài trí không tuệ nhưng tướng mạo lại quá xấu xí. Nếu đảm nhiệm trọng trách, e là sẽ làm mất sự uy nghi của quan nhà Hán, theo ý của tại hạ thì…”

Lưu Bị hỏi: “Thì sao?”

Công Hựu lui ra xa rồi lớn tiếng bẩm báo cố ý cho Phượng Sồ nghe: “Chủ công, Long Quảng tuy có tài học, nhưng không biết có tài trị nước hay không? Cứ cho ông ta làm viên tri huyện trước để coi thật sự có tài không? Nếu có học vấn thật trọng dụng cũng chưa muộn.”

Lưu Bị nghe vậy thì nói: “Được, người làm quan chủ khảo cứ theo ý ngươi mà làm, cho Long Quảng tiên sinh nhận chức tri huyện Lỗ Dương đi.”

Ba tháng sau, khi Trương Phi đến Lỗ Dương được chứng kiến tài năng hơn người của Long Quảng thì mới biết đây là cao nhân chân chính. Ông lập tức quay về bẩm báo với đại ca của mình. Lưu Bị sau khi biết tin liền vội vàng đến gặp Phượng Sồ nhận lỗi.

Chan-nhan-bat-lo-tuong-lo-tuong-bat-chan-nhan-Nguon-goc-cua-cau-noi-2

Vậy nên câu “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân” còn có ý khuyên mọi người nên biết khiêm nhường và không nên đánh giá người khác qua cử chỉ, dáng vẻ bên ngoài.

Không chỉ cao nhân mà bậc quân tử ngày xưa cũng là những người thường ẩn giấu tài năng của mình. Trong “Thái Căn Đàm –  Lập đức tu thân” có viết rằng: “Bậc chính nhân quân tử có tu dưỡng đạo đức thì hành vi tư tưởng của họ luôn quang minh lỗi lạc, không làm việc mờ ám phải che giấu. Họ có tài năng sáng như châu như ngọc, nhưng không dễ dàng hiển lộ ra ngoài khiến người khác lóa mắt”. Những lời này rất sâu sắc và có đạo lý, đáng để hậu thế học hỏi.

Xem thêm: Đỉnh cao mưu lược: Biết giữ im lặng trước những vấn đề quan trọng



Dự án xem nhiều:

Có thể bạn sẽ quan tâm: