Ngụy Văn Hầu được xưng bá sớm nhất thời Chiến Quốc, là vị quân vương tài năng đầu tiên được Tư Mã Quang giới thiệu trong “Tư trị thông giám”. Một nguyên nhân quan trọng khiến Ngụy Văn Hầu thành công là ông ta có năng lực nhìn nhân, dụng nhân cao siêu, thuật tuyển nhân tài của ông rất đáng để chúng ta tham khảo.

Ví dụ, câu chuyện tuyển tướng của Ngụy Văn Hầu được ghi lại trong “Tư trị thông giám”.

Khi Ngụy Văn Hầu chọn tướng quốc, đã nhắm trúng hai ứng cử viên: Địch Hoàng và Ngụy Thành Tử. Ngụy Văn Hầu liền trưng cầu ý kiến của Lý Khôi, xem ai thích hợp hơn. Bởi vì Lý Khôi là do Địch Hoàng đề cử cho Ngụy Văn Hầu, cho nên, Lý Khôi nói ông ta muốn tránh hiềm nghi, không tiện phát biểu ý kiến. Dưới sự khẩn cầu của Ngụy Văn Hầu, Lý Khôi bèn đưa ra 5 tiêu chí để lựa chọn tướng.

Căn cứ vào năm tiêu chí này, Ngụy Văn Hầu nhanh chóng đưa ra quyết định bổ nhiệm Ngụy Thành Tử làm Thừa tướng.

Địch Hoàng sau khi biết chuyện này vô cùng tức giận, liền đi chất vấn Lý Khôi vì sao không đề cử mình.

Lý Khôi nói, tôi không đề cử ai cả, tôi chỉ cho Đại Vương một phương pháp lựa chọn, đó là: “Cư thị kỳ sở thân, phú thị kỳ sở dữ, đạt thị kỳ sở cử, cùng thị kỳ sở bất vi, bần thị kỳ sở bất thủ”

Đoạn này có nghĩa là, muốn phán đoán tương lai một người có thể thành tựu đại sự hay không, chỉ cần từ năm phương diện để khảo sát. Đó là:

Thứ nhất, nhìn người nay bình thường thân cận là loại người gì. Nếu như làm bạn với quân tử thì rất có tiền đồ, nếu như kết cùng tiểu nhân thành một bè, vậy thì không có hy vọng gì.

Thứ hai, xem khi giàu có thì chi tiêu thế nào. Những người chỉ biết thỏa mãn ham muốn cá nhân của họ rất khó để phát triển hơn nữa, nhưng nếu người này chi tiêu tiền của họ vào việc học tập của riêng họ hoặc đào tạo nhân tài, thì có thể làm rất nhiều việc.

Thứ ba, nhìn người này sau khi phát triển sẽ tuyển chọn bổ nhiệm người nào, nếu như “mặc người duy thân” dùng người không khách quan thì không thể trọng dụng.

Thứ tư, xem người này có đạo đức như thế nào khi anh ta gặp khó khăn. Nếu người này có thể kiên trì “sơ tâm” giữ được tâm thái như lúc đầu, không làm chuyện trái với lương tâm, nhất định sẽ có rất nhiều phát triển, ngược lại, thì không thể trọng dụng.

Thứ năm, xem người này có thể không lấy tiền bất chính khi họ nghèo khó hay không.

Địch Hoàng nghe xong không phục, nói: “Ta có chỗ nào kém Ngụy Thành Tử đây? ”

Lý Khôi trả lời:

“Vây tôi chỉ nói hai điều sau:

Đầu tiên, Ngụy Thành Tử dành 9/10 bổng lộc của mình trong việc học tập và bồi dưỡng nhân tài, 1/10 còn lại được dành cho việc duy trì cuộc sống.

Thứ hai là, nhân tài ngụy Thành Tử tiến cử, ví dụ như Tử Hạ, Điền Tử Phương, đều là tài năng môn hạ hiền đức của Khổng Tử, ngay cả đại vương cũng tôn bọn họ làm lão sư.

Chỉ có hai chuyện này, ông cảm thấy Ngụy Thành Tử so với ông như thế nào?”

Địch Cảnh nghe xong vô cùng xấu hổ, đành chắp tay bái Lý Khôi nói: “Địch Cảnh ta đúng là không bằng Ngụy Thành Tử rồi! Vậy mà ta còn trách tội ngài, sau này ta cam nguyện làm học trò của ngài. ”

Tống Thần Tông nói, xét đến chuyện cũ, có giá trị cho hệ thống quản lý . Năm tiêu chí mà Lý Khôi dành tặng cho Ngụy Văn Hầu để sát hạch nhân tài, đối với người muốn thành tựu đại nghiệp mà nói có giá trị phi thường.

Biên dịch Minh Thư
Theo Đường Khiết – Sound of Hope

 

 

Xem thêm



Dự án xem nhiều:

Có thể bạn sẽ quan tâm: